Có những cuộc chiến đã đi qua từ rất lâu, có những tiếng súng đã im lặng hơn nửa thế kỷ. Nhưng có những vết thương của chiến tranh vẫn chưa bao giờ thực sự khép lại. Chúng âm thầm hiện diện trong cuộc sống của biết bao gia đình, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, để lại những nỗi đau không dễ gọi thành tên. Một trong những nỗi đau ấy mang tên chất độc da cam/dioxin.

Ngày 10/8/1961 đã trở thành một dấu mốc đau thương trong lịch sử Việt Nam. Cách đây 65 năm, quân đội Mỹ tiến hành phi vụ đầu tiên rải chất hóa học xuống miền Nam nước ta, mở đầu cho một cuộc chiến tranh hóa học có quy mô lớn, kéo dài nhiều năm và để lại những hậu quả vô cùng nặng nề đối với con người và môi trường. Trong giai đoạn từ năm 1961 đến năm 1971, hơn 80 triệu lít chất độc hóa học đã được rải xuống gần 3,1 triệu héc-ta rừng núi, đồng ruộng và khu dân cư của Việt Nam; trong đó, khoảng 61% là chất độc da cam chứa dioxin.

Những con số ấy, dù lớn đến đâu, cũng không thể nói hết được sự khốc liệt của một thảm họa đã để lại những di chứng dai dẳng cho con người. Khoảng 4,8 triệu người Việt Nam đã bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin. Hàng triệu người phải sống chung với bệnh tật, dị tật bẩm sinh và những hậu quả kéo dài qua nhiều thế hệ. Không chỉ những cánh rừng bị tàn phá, những dòng nước, mảnh đất bị nhiễm độc, mà sức khỏe, tuổi trẻ, hạnh phúc và những ước mơ bình dị của biết bao con người cũng bị chiến tranh cướp đi.

65 năm đã trôi qua, nhưng với nhiều gia đình, thời gian dường như chưa đủ để làm dịu nỗi đau. Ở đâu đó vẫn có những người cha mang trong mình di chứng của một thời chiến tranh; Vẫn có những người mẹ lặng lẽ chăm sóc những người con không may mang dị tật bẩm sinh; Vẫn có những gia đình mà hai, thậm chí ba thế hệ cùng phải gánh chịu hậu quả của chất độc da cam.

Sau những cánh cửa gia đình là những câu chuyện ít được kể. Có những người mẹ dành gần như cả cuộc đời để chăm sóc con. Có những người cha đã đi qua tuổi thanh xuân mà vẫn đau đáu một nỗi lo: nếu một ngày mình không còn nữa, ai sẽ thay mình chăm sóc đứa con tật nguyền? Có những người con chưa từng được biết đến một tuổi thơ trọn vẹn. Có những ước mơ giản dị mà với họ lại trở nên xa xôi. Và cũng có những gia đình đã quen với việc sống cùng bệnh tật, thiếu thốn, nhưng chưa bao giờ thôi hy vọng vào một ngày cuộc sống sẽ bớt nhọc nhằn hơn.

Đó là nỗi đau không thể đo đếm bằng thời gian. Đó cũng là lời nhắc nhở mỗi chúng ta rằng chiến tranh, dù đã lùi xa, vẫn có thể để lại những bóng đen rất dài trong cuộc đời con người. Nhưng giữa những mất mát ấy, điều đáng trân trọng là tình người chưa bao giờ vơi cạn.

Trong suốt những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, triển khai nhiều chính sách chăm lo cho các nạn nhân chất độc da cam; đồng thời kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội nhằm hỗ trợ, giúp đỡ những người đang phải mang trong mình di chứng chiến tranh. Hành trình khắc phục hậu quả chất độc da cam vì thế không chỉ là một nhiệm vụ xã hội, mà còn là hành trình của lòng nhân ái, của trách nhiệm và nghĩa tình.

Trong truyền thống của dân tộc Việt Nam, “Uống nước nhớ nguồn”, “Thương người như thể thương thân” không phải những lời nói chỉ để nhắc nhớ, mà được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, bằng sự sẻ chia giữa người với người: Một lời động viên chân thành, một phần quà nghĩa tình, một sự quan tâm đúng lúc. Hay đơn giản là sự cảm thông và yêu thương đều có thể trở thành nguồn động lực giúp các nạn nhân có thêm nghị lực để tiếp tục sống, tiếp tục hy vọng.

Đôi khi, những điều tưởng như rất nhỏ bé ấy lại mang một ý nghĩa lớn lao đối với những người đang sống trong hoàn cảnh khó khăn. Bởi điều họ cần không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất, mà còn là cảm giác mình không bị lãng quên; rằng giữa cuộc đời này, vẫn có những người nhớ đến họ, đồng cảm với họ và sẵn sàng bước cùng họ trên hành trình phía trước.

Kỷ niệm 65 năm Ngày Thảm họa da cam/Dioxin ở Việt Nam vì thế không chỉ là dịp để chúng ta nhìn lại một chương đau thương của lịch sử.

Đó còn là dịp để mỗi người lắng lại, để tưởng nhớ những người đã chịu tổn thương bởi chiến tranh, để tri ân những người đã hy sinh tuổi trẻ, sức khỏe và hạnh phúc của mình, đồng thời tự hỏi chúng ta có thể làm gì để những nỗi đau ấy được sẻ chia nhiều hơn.

Mỗi người có thể góp một phần rất nhỏ, nhưng khi hàng nghìn, hàng vạn tấm lòng cùng hướng về những nạn nhân chất độc da cam, những điều nhỏ bé ấy sẽ trở thành một nguồn sức mạnh lớn lao để cả cộng đồng cùng chung tay xoa dịu nỗi đau “màu da cam”.

Nhân dịp kỷ niệm 65 năm Ngày Thảm họa da cam/Dioxin ở Việt Nam, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm và mỗi người dân hãy tiếp tục dành sự quan tâm thiết thực cho các nạn nhân chất độc da cam; đồng hành cùng các tổ chức, hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin trong các hoạt động chăm lo, hỗ trợ và giúp đỡ những hoàn cảnh còn nhiều khó khăn.

Hãy để sự sẻ chia trở thành một phần của đời sống cộng đồng. Hãy để lòng nhân ái được nối dài bằng những hành động cụ thể.Và hãy để những người đang mang trong mình nỗi đau da cam hiểu rằng: họ không đơn độc. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những nạn nhân của chiến tranh vẫn cần được nhớ đến. Những vết thương còn lại vẫn cần được chữa lành. Những mảnh đời còn nhiều thiệt thòi vẫn cần được yêu thương và nâng đỡ.

65 năm nhìn lại, điều chúng ta cần giữ không chỉ là ký ức về một thảm họa, mà còn là bài học về giá trị của hòa bình, về trách nhiệm đối với con người và về sức mạnh của lòng nhân ái. Bởi một dân tộc chỉ thực sự đi về phía tương lai khi biết trân trọng quá khứ và một cộng đồng chỉ thực sự mạnh mẽ khi không để những người yếu thế bị bỏ lại phía sau.

Kỷ niệm 65 năm Ngày Thảm họa da cam/Dioxin ở Việt Nam là dịp để chúng ta cùng tưởng nhớ, cùng tri ân và cùng hành động. Để những nỗi đau của quá khứ được sẻ chia bằng tình yêu thương của hôm nay. Để những người đang mang trên mình di chứng chiến tranh có thêm nghị lực bước tiếp. Để ngọn lửa nhân ái được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Và để lời nhắn nhủ “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam” không chỉ vang lên trong một ngày kỷ niệm, mà trở thành một hành động bền bỉ, thiết thực và đầy trách nhiệm trong cuộc sống mỗi người.